Ισπανικός εμφύλιος

Ο Ισπανικός εμφύλιος, ο οποίος διήρκησε τρία χρόνια ήταν ένας πόλεμος μεταξύ των εθνικιστικών και των δημοκρατικών δυνάμεων της Ισπανίας. Αποτέλεσε κατά πολλούς τον προάγγελο μιας ακόμα πιο μεγάλης ένοπλης σύγκρουσης που ήταν ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος.

Η δεκαετία του 1930 ήταν για την Ισπανία μια ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδος. Μετά την πτώση του δικτάτορα Πρίμο Ντε Ριβέρα και την αποπομπή του Βασιλιά Αλφόνσου δημιουργήθηκε ένα νέο πολιτικό σκηνικό στο οποίο κυριαρχούσε η πόλωση ανάμεσα στην αριστερά και την δεξιά. Η αριστερά που είχε ερείσματα κυρίως στις πόλεις και τα αστικά κέντρα διεκδικούσε την αναδιανομή της γης, τον περιορισμό της Καθολικής Εκκλησίας ενώ έβλεπε θετικά την αυτονόμηση περιοχών όπως η Αστούρια και η Καταλονία.

Με την υποστήριξη των σοσιαλιστών και των Βάσκων αυτονομιστών η αριστερά κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές του 1936 και να ανεβεί στην εξουσία. Από το ξεκίνημα όμως η νέα κυβέρνηση αντιμετώπισε αρκετές δυσκολίες, καθώς είχε απέναντι της τόσο τους ακροδεξιούς και τους φιλομοναρχικούς αλλά και τους αναρχικούς που προσπαθούσαν να την υπονομεύσουν.

null

Μέσα σε αυτό το κλίμα εντόνων αντιπαραθέσεων βρήκαν την ευκαιρία που έψαχναν, οι συντηρητικές δυνάμεις του παλαιού καθεστώτος που είχαν πρόσβαση στο στράτευμα και αποφάσισαν να κινηθούν. Αρχικά, η στάση ξεκίνησε από το Μαρόκο και άλλες αποικίες της Ισπανίας και στην συνέχεια εξαπλώθηκε στο εσωτερικό της χώρας.

Οι εθνικιστές αποτελούνταν από ακροδεξιούς και φιλοβασιλικούς ενώ ασκούσαν μεγάλη επιρροή στις αγροτικές περιοχές. Είχαν την υποστήριξη της πλουτοκρατίας αλλά και της Καθολικής Εκκλησίας. Ηγέτης τους ήταν ο στρατηγός Φρανθίσκο Φράνκο που είχε την στήριξη του Χίτλερ και του Μουσολίνι. Η δημοκρατικοί υποστηρίζονταν από την Σοβιετική Ένωση και το Μεξικό. Ενώ η Αγγλία και η Γαλλία κρατούσαν ουδέτερη στάση.

null

Η υποστήριξη της Γερμανικής αεροπορίας προς τους εθνικιστές ήταν μεγάλη καθώς βομβάρδισαν πολλές πόλεις και χωριά. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Βασκικής πόλης Γκερνίκα η οποία ισοπεδώθηκε κυριολεκτικά. Ο Πάμπλο Πικάσο επηρεασμένος από της φρίκη του βομβαρδισμού ζωγράφισε τον ομώνυμο πίνακα.

Στο πλευρό των δημοκρατικός προσέτρεξαν εθελοντές από όλο τον κόσμο οι οποίοι εντάχθηκαν στις Διεθνείς Ταξιαρχίες γιατί έτσι πίστευαν ότι μπορούσαν να αντισταθούν κατά του Φασισμού. Ο εμφύλιος στα τρία χρόνια που διήρκησε ήταν ένας πόλεμος ανελέητος με τις δυο πλευρές να προχωρούν σε μαζικές εκκαθαρίσεις των αντιπάλων τους.

null

Η κατάληψη της Βαρκελώνης και της Μαδρίτης το 1939 από τους εθνικιστές, σήμανε και το τέλος της ένοπλης σύγκρουσης. Ο Φράνκο κυρίαρχος πια εκτόπισε τους αντιπάλους του επιβάλλοντας μια στυγνή δικτατορία που διατηρήθηκε για 36 χρόνια. Το 1975 και μετά τον θάνατο του επέστρεψε και πάλι η δημοκρατία στην Ισπανία.